Το αντικείμενο της μελέτης αυτής έχει να κάνει με την εικαστική και θρησκειοψυχολογική προσέγγιση ενός σχετικά μικρού μέρους από το σύνολο της Σαρακατσάνικης παραδοσιακής φορεσιάς, που προήλθε από τη φυσική και αυθόρμητη ανάγκη της κτηνοτροφικής αυτής κοινωνίας. Το μικρό αυτό κομμάτι δεν είναι άλλο από την ποδιά «πανα(γ)ούλα», όπως την έλεγαν.

Η έρευνά μας περιορίστηκε στις περιοχές κυρίως της Θράκης, της Ρωμυλίας και Ανατ. Μακεδονίας, σε περιοχές δηλαδή που κατοίκησαν οι Σαρακατσάνοι της Ανατολικής Θράκης. Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε κάποια δείγματα από την Αττική και λιγότερο τη Θεσσαλία, ώστε να υπάρχει ένα πεδίο σύγκρισης, αλλά και επειδή υπάρχουν κάποιες συγγένειες με τις θρακιώτικες παναούλες.

Η αισθητική του κάθε κομματιού, η χρηστικότητα και ο τρόπος παραγωγής του φέρουν, όπως είναι φυσικό, τα χαρακτηριστικά της λαϊκής τέχνης, μιας τέχνης, που ανάγεται στην περίοδο πριν από την απελευθέρωση της χώρας μας από τους Τούρκους.

Οι σταυροί, οι μαίανδροι, οι συνεχόμενες σπείρες και γενικά όλος ο εντυπωσιακός διάκοσμος, που βρίσκεται πάνω στη Σαρακατσάνικη αυτή ποδιά παναούλα, παραπέμπουν συχνά σε παλαιά (αρχαιο)ελληνικά αλλά και χριστιανικά διακοσμητικά θέματα, τα οποία, έτσι, βεβαιώνουν την ύπαρξη μιας αδιάκοπης πολιτιστικής κληρονομιάς από τα διακοσμητικά μοτίβα της ελληνικής αρχαιότητας έως τα έργα της πρόσφατης λαϊκής Κεντητικής.

Πέρα δε από τη διακοσμητική και τυπολογική σημασία τους, οι «παναούλες» αντιπροσωπεύουν μια στάση ζωής, μια ολόκληρη κοσμοθεωρία, που εκφράζει ανάγλυφα τα αισθήματα, τις δοξασίες και τα οράματα των Σαρακατσάνων γυναικών, που τις ύφαιναν, τις έραβαν, τις στόλιζαν με περίτεχνα κεντήματα, και τις φορούσαν σε κάθε περίσταση της ζωής τους.